Porządkując jedną z szaf zmarłej w styczniu Mamy, znalazłem przykurzoną siatkę, a w niej mój stary mundurek harcerski. Krzyż z czerwoną podkładką [zakończyłem harcerską przygodę w pięknym stopniu harcmistrza], granatowy sznur z ramienia (w czasie wakacyjnym komendant obozu), czarno-biała chusta, białe wywijki i czarne getry z dwoma białymi paskami.
 

Do harcerstwa trafiłem późno, bo w połowie liceum (wtedy, na początku lat 70. - czteroletniego), skuszony w końcu... No właśnie, czym? Raczej mieszczuch, o niewielkich skłonnościach do tarzania się w piachu i nurzania w leśnej gęstwinie, bez szczególnego upodobania do hierarchii, kategoryzowania (co nieuchronnie prowadzi do konieczności słuchania bez szemrania poleceń ludzi na ogół obiektywnie głupszych od ciebie).
A jednak.
A jednak przystałem do ekipy i przez kolejnych parę lat bawiłem się doskonale. Odcierpiałem swoje na początku, bezskutecznie próbując forsować osobisty, indywidualny pogląd na harcerską służbę; zmagając się z wiszącymi linowymi mostkami (mam przeraźliwy lęk wysokości); latrynami, w których siedzisz nad zalatującym 3-metrowym dołem na chybotliwej żerdce razem z czterema innymi przymuszonymi jak ty; zimną wodą o poranku i taką samą (dlaczego?) w słoneczne upalne południe, a która w żaden sposób nie jest w stanie wypłukać tłustej mazi z dna twojej menażki; przygryzając zęby podczas kolejnej próby (na Boga, której to już?) bezszelestnego obrócenia się w prawo w szeregu podobnych ci nieboraków. I tak dalej i dalej. Widać z tego szybkiego wyliczenia, że harcerstwo pojmowałem od początku w kategoriach letniego obozowego wypoczynku (plus wiosenno-jesiennego biwakowania).
I tak już zostało. Oczywście było też harcerstwo śródroczne, szkolno-drużynowe, szczepowe i hufcowe, ale nie ono było solą ziemi.

I tu mam diagnozę (dla siebie). Nocne gwiaździste niebo nad pachnącymi łąkami magicznej Lipowej koło Żywca, chlupot wody i błota w butach po trzytygodniowych bezustannych ulewach, nogi tych dziewcząt, ledwo-ledwo przysłonięte krótkimi szarymi spódniczkami, piski i wrzaski niedorostków okładających  się workami wypełnionymi zbitą słomą w czasie "letnich igrzysk obozowych", uważne oczy słuchających wieczornej opowieści, cisza, przerywana od czasu do czasu podejrzanym trzaskaniem gałązek w czasie samotnego trzeciego orlego pióra.

Z tamtych lat wiele dobrych znajomości a często przyjaźni, czar zamknięty pod skrzypiącą już nieco skórą.
Głos trąbki. On już mnie nie wezwie, może kiedyś odeśle na odpoczynek.

* Na zdjęciu obozowanie w roku 1947, wtedy mnie jeszcze nie było na świecie.
* Sprzeciw wobec, opór przed różnymi durnymi HSPS-ami, "Ukrainy", ułani, szwoleżerowie, Dorota i Carmela (a tak), szkopy i dekownicy, etos wojny przeciw bolszewikom, ostentacyjne maszerowanie do kościoła w niedziele i święta. To się naprawdę liczyło. Ale bogoojczyźnianego, jednowymiarowego w istocie, harcerstwa nie dane mi było - na szczęście - skosztować.
* Byli, nieopodal, ludzie nieco starsi, którzy wsłuchiwali się w Głos Ludu. Chwała im jednak za to, że przymykając oczy pozwalali na tę dobrą, historyczną  interpretację harcerskiej służby.
* Szeregi... Z katowickiego środowiska, bez rozróżniania, kto z kim, a kto przeciw komu: bracia Wieczorkowie, Paweł i Krzyś, Marek Ujejski, Bartek Majeran, Marek Byszewski (ŚP.), bracia Cofałowie, Andrzej i Michał, Andrzej Grim, Mirek Idzik, Jasiu Gołąbek, Jurek Marcol, Romek Duczek, Jasiu Isakow, Koziołowie, Heniek Palus i Piotrek Stróżyna, Marek Wójcicki i Ewa Urbańczyk. Na przykład.

Wesołego Alleluja A.D. 2017

Myśl taka, niby-heretycka:

Gdyby Żydzi w Jezusa uwierzyli, nie byłoby chrześcijaństwa.

Więc może tak lepiej?

PS. Jest taki pogląd, iż Żydzi mają swoją ścieżkę do Ojca, więc nie potrzebują Syna.

Teraz żałuję, że nie zadałem sobie trudu, by samemu coś napisać.
Jezus
W epilogu Twarzy Jezusa Gezy Vemesa

 Ewangelie są literaturą, a literatura wymaga egzegezy, wyjaśniania. Geza Vermes

Jesteśmy w pierwszym wieku naszej ery („po Chrystusie”, jak długo pisano, a niektórzy wciąż piszą), raczej przy jego końcu, i na początku wieku następnego. W stolicy imperium, w Rzymie, lecz może w Aleksandrii, jeszcze w Azji Mniejszej, i na Bliskim Wschodzie (to ostatnie jest tutaj określeniem anachronicznym,  ale sytuuje geograficznie dość precyzyjnie).

Dziś dwa słowa o Ewangeliach. Ale nie o kwestiach religijnych rzecz będzie, bo nie to miejsce, i nie te kompetencje piszącego. Jeśli nie o sprawach wiary, to o czym?
O literaturze… Są przecież święte księgi równiez literackimi kreacjami, bo nawet jeśli Bóg (bogowie) stali za plecami piszących, to jednak ludzkie ręce zawsze trzymały trzcinę, ptasie piórko, stylus. I Wedy, i Upaniszady, i Koran, i Tora, i Ewangelie tak powstały, choć czasem głosi się pogląd, że księga została na tę ziemię s p r o w a d z o n a przez archanioła, proroka (jeśli poczuliście tu Państwo oddech heretyka, to trudno).

Cóż zatem powiedzieć można o literackich wyróżnikach czterech Ewangelii?
Językowy grunt
Wszystkie napisano w jezyku greckim, koine, owej lingua franca świata ówczesnego, co może być zaskoczeniem dla tych, którzy za językowe spoiwo rzymskiego cesarstwa uważają łacinę. Z kolei przypuszczenia, iż któraś z Ewangelii powstała w języku aramejskim (języku Jezusa, de facto dialekcie galilejskim), zostały definitywnie obalone przed wielu już laty. Nie wyklucza to oczywiście faktu, że źródła Ewangelii (jak np. hipotetyczne Źródło Q lub tzw. źródła M i L) były spisane w aramejskim.
A zatem:
Styl i forma
Każdy z Ewangelistów ma swój własny, niepowtarzalny styl.
Marek („Marek”, „Łukasz” i in. to umowne określenia autorów Ewangelii) jest zwięzły, jego styl jest oszczędny. W pierwszej historycznie Ewangelii (powstała w Rzymie? w Aleksandrii?) jej autor eksponuje cuda Jezusa, egorcyzmy i uzdrowienia, a robi to konsekwentnie.
Mateusz swą Ewangelię pisał dla greckojęzycznych gmin żydowskich, co przekłada się na liczne Starotestamentowe nawiązania i cytaty. Rozbudowuje wydarzenia i wypowiedzi Jezusa (proszę porównać jego Kazanie na Górze z Łukaszowym Kazaniem na Równinie i ich wersje Modlitwy Pańskiej).
Język Łukasza jest wyrafinowany, jego słownictwo bogate, a konstrukcje zdaniowe złożone, co dobrze koreluje z tradycją, w której uważa się Łukasza za lekarza. Jest Łukasz indywidualistą i źródła traktuje swobodnie, układając wedle swego uznania dostępny materiał. Talent literacki Łukasza widoczny jest szczególnie w Dziejach Apostolskich. Żywa narracja łączona jest tu z udramatyzowanymi mowami.
Mateusz wplata w tekst słowa aramejskie, czego nie robi Łukasz, adresujący swą Ewanglelię do nawróconych pogan z gmin Azjii Mniejszej, którzy aramejskiego znać nie mogli. Mateusz jako jedyny z synoptyków opowiada o dzieciństwie Jezusa, i w tym fragmencie zbliża się do ewangelii apokryficznych, co odpowiadało ówczesnym potrzebom i oczekiwaniom, z drugiej strony mówi coś o umysłowości piszącego.
Ewangelia Janowa, niesynoptyczna, idąca jakby w poprzek pewnym tradycjom, to erupcja wyobraźni (by nie powiedzieć – „fantazji”), jednak na  mocnym filozoficznym, kulturowym podkładzie. A jak się to czyta…

To tylko parę spostrzeżeń. Po szczegółowe, jakże pasjonujące analizy odsyłam do specjalistów. Na początek polecam Gezę Veremesa, E.P. Sandersa, ks. Waldemara Chrostowskiego.

Na koniec uwaga: cztery Ewangelie to cztery obrazy, wizerunki Jezusa. Przetworzone, uformowane, także literacko. Literaturo, bez ciebie nie ma ani tego życia, ani życia przyszłego. Amen.

Z Księgi Sędziów:

7 Doniesiono o tym Jotamowi, którzy poszedłszy, stanął na szczycie góry Garizim, a podniósłszy głos, tak do nich wołał: 
«Posłuchajcie mnie, możni Sychem, 
a Bóg usłyszy was także. 
8 Zebrały się drzewa, aby namaścić króla nad sobą. 
Rzekły do oliwki: "Króluj nad nami!" 
9 Odpowiedziała im oliwka: 
"Czyż mam się wyrzec mojej oliwy, 
która służy czci bogów i ludzi, 
aby pójść i kołysać się ponad drzewami?" 
10 Z kolei zwróciły się drzewa do drzewa figowego: 
"Chodź ty i króluj nad nami!" 
11 Odpowiedziało im drzewo figowe: 
"Czyż mam się wyrzec mojej słodyczy 
i wybornego mego owocu, 
aby pójść i kołysać się ponad drzewami?" 
12 Następnie rzekły drzewa do krzewu winnego: 
"Chodź ty i króluj nad nami!" 
13 Krzew winny im odpowiedział: 
"Czyż mam się wyrzec mojego soku, 
rozweselającego bogów i ludzi, 
aby pójść i kołysać się ponad drzewami?" 
14 Wówczas rzekły wszystkie drzewa do krzewu cierniowego: 
"Chodź ty i króluj nad nami!" 
15 Odpowiedział krzew cierniowy drzewom: 
"Jeśli naprawdę chcecie mnie namaścić na króla, 
chodźcie i odpoczywajcie w moim cieniu! 
A jeśli nie, niech ogień wyjdzie z krzewu cierniowego i spali cedry libańskie". 

Co dedykuję przedstawicielom Władzy...