Jeśli zapisałeś/łaś się
do tego newslettera,
a nie dostajesz maili,
sprawdź spam.

2017-06-13 - Tajemne pismo czy tylko takie bazgroły

Gdy w swym życiu czytałem różne opracowania naukowe, wykłady, książki popularyzujące naukę, ogromną przyjemność sprawiało mi zawsze poczucie, że autor ma, po pierwsze, dar dany od Boga, po drugie, wkłada w to, co robi, całe serce, całą duszę. Dzięki owemu darowi pojawia się coś jakby geometryczne podobieństwo, które sprawia, że dziedzina, którą autor uprawia, w jakiś sposób „przylega” do niego. (Bo można zajmować się czymś, nawet z pewnymi sukcesami, nie mając jednak do tego prawdziwego powołania, talentu).
Sam dar Boży nie wystarcza jednak, by czytający, studiujący miał radość z czytania, studiowania tego, co autor napisał. Aby tak się stało, człowiek piszący musi być w to, o czym pisze, wciągnięty na maksa, by po prostu lubił to robić (wcześniej badać, potem o tym pisać). Dzięki połączeniu tych dwóch komponentów dzieje się coś niebywałego – i piszący, i potem czytający mają wielką frajdę. Kiedyś, za młodu, odczuwałem coś takiego studiując Wykłady Feynmanna z Fizyki. Zdarzało się, że trafiałem później na coś podobnego.

Ostatnio znów miałem szczęście przeżyć radość z czytania. A sprawił to pan Andrzej Wypustek, który obdarował nas kilkoma książkami, z których ja miałem okazję przeczytać trzy: Magia antyczna, Życie rodzinne starożytnych Greków oraz Bogowie, herosi, wybrańcy. Jest Andrzej Wypustek pracownikiem naukowym Uniwersytetu Wrocławskiego, a „jego zainteresowania naukowe koncentrują się wokół historii starożytnej ze szczególnym uwzględnieniem dziejów religijnych starożytnej Grecji i Rzymu oraz okresu hellenistycznego” (cyt. za Wiki). Erudycja, swada, lekkość pióra. Brawo.

Ale nie tylko o samym A. W. jest ten odcinek, a o fragmencie jednej z książek, Magii antycznej. Otóż na ołowianych tabliczkach, na skrawkach skóry, na papirusach, na papierze wreszcie, obok magicznych napisów, zaklęć, badacze znajdują tzw. charakteres. Jak je opisać? To malutkie kółeczka połączone w różne figury, układy, sekwencje, które przypominają raczej dziecięce rysowanki.

Zobaczcie zresztą sami.

charakteres.jpg
Pisze Wypustek: „Być może znajdzie się kiedyś badacz, który odcyfruje to wciąż nieodczytane magiczne pismo, gdyż jest przecież wielce prawdopodobne, że znaki te znaczyły coś dla ich twórców. […] Tylko w jednym miejsc antycznej literatury znajduje się aluzja do charakteres”. To oczywiście Apulejusz (rl).

Czy to naprawdę nierozpoznany język, czy po prostu bazgrołki starożytnych adeptów magii? Champollionie, zrób coś albo przynajmniej powiedz.

 

Wakacje tuż-tuż. Może komuś uda się odczytać charakteres? Szanse rosną, gdy będzie padało.

 


 

2017-06-11 - Kosz ułomków. Moje sny moimi mitami

IKONKI_KOSZYK.jpg  "Marzenie senne to mit poszczególnych ludzi".

Z ksiąźki Erica R. Doddsa Grecy i irracjonalność. E.R. Dodds piastował przez lata stanowisko Regius Professor of Greek w Oksfordzie. Kilka jego książek o dawnych Grekach pozostawiło ślad niezatarty.

 

2017-06-01 - Lato Demeter

Skoro tuż-tuż wakacje, więc hymn do Demeter (pióra Orfeusza? kto wie, kto wie):

Deo, bogini wierna matko, wieloimienne bóstwo,
Boska Demeter, wychowująca dzielną młodzież, dawczyni rozkoszy,
Dająca bogactwo bogini, żywicielko kłosów, dająca wszystko,
Ciesząca się pokojem i znojną pracą [w polu],
Opiekunko zasiewów i gleby, dawczyni stogów zboża i zielonych plonów,
Która zamieszkujesz święte sześcienne [mury] Eleuzis,
Powabna, ukochana, żywicielko wszystkich śmiertelnych,
Która pierwsza zaprzęgłaś woły w wędzidło rolnika
I uczyniłaś życie śmiertelnych dostatnim i bardzo szczęśliwym,
Wzmagająca wzrost, współdomowniczko Bromiosa, wspaniale uczczona,
Niosąca pochodnię, nieskalana, ciesząca się letnimi żniwami,
Ty ziemska, ty objawiająca się, tyś życzliwa dla wszystkich.
Ciesząca się dziećmi i kochająca je, boska, wychowująca młodzież dziewico,
Wokół twojego tronu krąży kolistymi ruchami
Wóz zaprzęgnięty w smoki, wykrzykująca [radośnie] „ełaj”,
Pojedynczo urodzona, wielodzietna bogini, wielka władczyni śmiertelnych,
Której rozliczne kształty są kwieciste, święcie kwitnące.
Przybądź, błogosławiona, godna czci, obsypująca owocami lata,
Sprowadzając pokój i rozkoszną zbożność
I szczęsny dostatek, wraz z królującym zdrowiem.

tlum. Jacek Dziubiński

Ełaj!

Grecy i Rzymianie rozróżniali 4 pory roku, choć zdarzało im się pomijać jesień. Lato jednak byo zawsze (Egipcjanie mieli natomiast 3 pory, ale tam rytm życia dyktował Nil).

Ełaj!

wóz_i_woły.jpg

PS
Może uda mi się napisać coś o misteriach eleuzyńskich ku czci Demeter, misteriach dionizyjskich i tych na Samotrake związanych z Kabirami. Ale wcześniej o świetnych książkach Andrzeja Wypustka i pewnej tajemnicy. Na razie - dobrej kanikuły. Wasz Świerszcz.

 

 

  1 komentarz  | 
  • odp. - Użytkownik: Małgorzata, 2017-06-10 21:35:20
    Zawsze z wielką niecierpliwością czekam na następny wpis ...
    Pozdrawiam Świerszcza :)

2017-05-11 - Miszmasz albo sałatka grecka

ꙩ Nie wiedziałem, od jakiego słowa pochodzi agonia.
Od "agon", co po grecku oznacza - walka.
Walka ze śmiercią. Walczmy, gdy przyjdzie ta chwila.
Ejże, może da się wygrać?

ꙩꙩ Prawdopodobnie najstarszy przejaw antyjudaizmu obserwujemy na potłuczonych egipskich skorupkach i figurynkach z XiX i XVIII w. p.n.e. Mówią o Żydach z Jerozolimy, a rozbito je, by złamać potęgę wrogów. To bodaj najstarsze świadectwo magii. Uwaga - to nie był jeszcze antysemityzm. Ten pojawi się za mniej niż 2000 lat. Zadziwiająca jest, jeśli się ją prześledzi uważnie, nienawiść między dawnymi Żydami i Grekami. Obustronna. Jej wybuchy z połowy I w. w Aleksandrii i potem w latach 115-117 w całym Egipcie. Trudno ją nawet zracjonalizować. Ale czy emocje podlegają ratio?

(Po lekturze świetnej książki A. Wypustka Magia antyczna. Do tej książki jeszcze powrócę).

ꙩꙩꙩ Czy wiecie, że najgorsze potwory antycznej Grecji były kobietami lub kobietopodobne?  Mojry, erynie, harpie, graje, syreny, Scylla i Charybda, Meduza, Sfinks (Swinga), Amazonki. Też bachantki, Medea... No, to daje do myślenia.

ꙩꙩꙩꙩ Mityczny wróżbita Tejrezjasz zamienił się razu pewnego w kobietę i stwierdził, że One mają 10 razy więcej przyjemności z seksu niż Oni.

ꙩꙩꙩꙩꙩ Mamy na ogół złe wyobrażenie nt. antycznej Sparty. I często nie jest to pozbawione podstaw. Ale czy wiecie, że Spartanie nie porzucali niemowląt-dziewczynek, jak to zdarzało się w oświeconych Atenach. Poza tym pozycja społeczna kobiety była w Sparcie dużo lepsza niż w Atenach. I nawet mogły trochę pogrzeszyć...

ꙩꙩꙩꙩꙩꙩ Prawodawca Aten Solon nakazywał mężom, by nie rzadziej niż 3 razy w tygodniu mieli stosunek z żonami. Plutarch skomentował, że nie dla przyjemności naturalnie, ale by więź małzeńska odnawiala się.
Ale jakże tak, skoro:
     Nikt, Charidemosie, nie może spać ze swoją własną żoną
     i głęboką w tym znajdować przyjemność.
     Natura nasza pożądliwa jest i zmienna,
     szuka zawsze zdradzieckich przygód z innymi kobietami.
     (Antologia Palatyńska XI 7)

ꙩꙩꙩꙩꙩꙩꙩ Tylko w 2 (słownie: dwóch) utworach antycznej literatury greckiej znajdziemy coś o miłosci lesbijskiej. Oprócz aluzji w Uczcie Platona jest jeszcze krótkia wzmianka u Lukiana (po kilkuset latach). Tabu?

(Za innym Wypustkiem, Życie rodzinne starożytnych Greków).

  • odp. - Użytkownik: Małgorzata, 2017-05-25 14:59:44
    Jestem pod wielkim wrażeniem Twojej przeogromnej wiedzy i tego, w jaki sposób dzielisz się nią z nami .
    Ścisły umysł i taka lekkość pióra.
    Chapeau bas !!!

    Serdecznie pozdrawiam.

2017-05-09 - Taka Lipa

Lipa?
Tak! Bo - jak pisze jeden z jurorów konkursu Tomasz Jastrun - bielska "Lipa" trwa już ponad 30 lat.
Ta "Lipa" to ogólnopolski przegląd dziecięcej i młodzieżowej twórczości literackiej. Pod patronatem prezydenta Bielska-Białej. Organizuje spółdzielnia mieszkaniowa "Złote Łany", a książkę z plonem zmagań wydał Urząd Miasta B-B. Podkreślam te szczegóły, bo pokazują, jak ważne dla wspierania kultury są lokalne społeczności i ich mądre przedstawicielstwa.
Zarazem nie jest to przysłowiowa lipa, bo - gdy zajrzymy do nadesłanych i wyróżnionych drukiem tekstów (około setka) - okazuje się, że milusińscy robią to naprawdę nieźle i prawdziwa to przyjemność poznawać ich pisanie.
Jak wyczytałem z protokołu jury, nadesłano około dwu tysięcy utworów (sic!). "Niektórzy ujawnili literacką i językową biegłość, inni byli niezwykle zdumieni istnieniem krzywdy społecznej".
Co zaskakujące, bardzo dużo w tej książce prozy i jest to obraz nadesłanych prac, a czego dowiedziałem się od Janka Pichety, jednego z jurorów.
Dzieci i młodzież wolą prozę??
Cóż, jednak poezja broni się lepiej. Może banalna prawda, że prozaikiem zostaje się niosąc na plecach bagaż życiowych doświadczeń, tu się niestety też ujawnia?
Pokażę Wam zatem kilka wierszy, bo niektóre bardzo mi się podobały.


Magdalena Oksińska (podstawówka)

Jesienna gablota

Park niczym gablota u jubilera
Żółta brzoza mieni się złotem
Okazały kasztan lśni bursztynem
Drobna jarzębina potrząsa kamyczkami rubinu
Smukły świerk błyszczy szmaragdem
A wszystko oplata pajęczyna
- srebrny łańcuszek.


Anna Siłka (jw.)

Trawa

Na wiosnę
zapuszczała włosy
drogocenne skarby
ukryła w ich zieleni

zapraszała gości
częstowała rosą
słuchali
kumkania żab
i przebojów świerszczy

Latem
skróciła włosy
pokryła je żółcieni farbą
i skropiła się
aromatem siana


Jutyna Kołatek (gimnazjalistka)

Suknia (fragment)

Mruga bławatkiem żywotka
Uśmiecha się wstążką galonki
Otula miękkim fartuchem
Grozi hoczkiem jak palcem.
Na zakurzonym strychu
Spogląda dziurką od klucza
Jak przez oczko w pończosze (...)
 

Kaja Drozdowska (szkoła średnia)

'''

golenie jest straszne
   golenie - brutalne
   golenie - bolesne
      bolące golenie
      poharatane
a nie umiem tak na szybko
a zaraz
bieg zadyszka autobus tramwaj drugi bieg

rajstopki są cieliste
i muszą takie pozostać
a co jeśli
przykleją sią na krew

zestresowana
powiem nie-tak-coś
lub coś-za-bardzo-tak

a mogłam po prostu wstać
pięć minut wcześniej

----------------------------------------------------------

Fajne, prawda?

"Lipa 2016"

Lipa.jpg


 

 

  • "Lipa" - Użytkownik: Małgorzata, 2017-05-09 20:04:50
    Żadna lipa :) Młodzież bardzo ładnie pisze . Dwa wiersze dziewczyn z podstawówki bardzo mi się podobają ...Udostępnię je w jakimś momencie (oczywiście za Twoim zezwoleniem) na swojej stronie .
 < 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 >  Ostatnia »